Stały i uciążliwy hałas jest szkodliwy dla zdrowia. Szczególnie narażone są na niego osoby mieszkające w pobliżu lotnisk, dróg czy linii kolejowych. Niewiele osób wie, że jeśli natężenie hałasu przekracza dopuszczalne normy, można domagać się pokrycia kosztów wyciszenia nieruchomości, odszkodowania za szkody zdrowotne oraz wysokiego odszkodowania, sięgającego nawet kilkuset tysięcy złotych.

Główne źródła hałasu w Polsce

Cisza to podstawowa potrzeba biologiczna niezbędna do utrzymania równowagi organizmu. Bez wątpienia, nadmierny hałas ma negatywny wpływ na zdrowie: przeszkadza w koncentracji, zaburza sen i procesy regeneracyjne oraz podnosi poziom stresu. Długotrwała ekspozycja może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu i sprzyjać rozwojowi chorób układu krążenia. Wśród głównych źródeł hałasu w środowisku mieszkaniowym znajduje się m.in. ruch drogowy, ruch kolejowy, działalność przemysłowa i imprezy masowe. Wpływ hałasu na zdrowie nie zależy wyłącznie od jego natężenia, lecz też od czasu trwania oraz częstotliwości. Dlatego przepisy ochrony środowiska określają konkretne normy, zwłaszcza w strefach zabudowy mieszkaniowej, gdzie przebywają dzieci, osoby starsze i chore.

Dopuszczalne normy hałasu w budynkach mieszkalnych

Normy hałasu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Dopuszczalne poziomy hałasu są zróżnicowane m.in. dla dróg i linii kolejowych, startów, lądowań i przelotów statków powietrznych, linii elektroenergetycznych oraz pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (np. zakładów przemysłowych). Są to wartości, których przekroczenie uznaje się za szkodliwe lub uciążliwe dla zdrowia oraz jakości życia mieszkańców.

Co robić, gdy hałas przekracza dopuszczalne normy?

W przypadku przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu interweniować mogą zarówno organy administracyjne, jak i sami mieszkańcy. Właściciel lub administrator źródła hałasu może zostać zobowiązany do ograniczenia emisji dźwięku, np. poprzez modernizację infrastruktury lub montaż zabezpieczeń akustycznych. Brak reakcji skutkuje najczęściej karami administracyjnymi. Mieszkańcy zaś mają prawo zgłaszać naruszenia odpowiednim organom, zwłaszcza Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska, który może przeprowadzić kontrolę i podjąć dalsze kroki.

Czy można uzyskać odszkodowanie za hałas z ulicy czy lotniska?

Podmioty, które powodują przekroczenie dopuszczalnych norm, mogą ponosić odpowiedzialność cywilną. Osoby dotknięte nadmiernym hałasem mogą dochodzić odszkodowania za spadek wartości nieruchomości, zwrotu kosztów izolacji akustycznej oraz rekompensaty za naruszenie dóbr osobistych, w tym zdrowia i prawa do spokojnego życia. Dochodzenie roszczeń ma charakter cywilnoprawny i w wielu przypadkach kończy się postępowaniem sądowym. Uzyskanie rekompensaty lub odszkodowania od zarządcy dróg nie jest łatwym procesem, ale jeśli sąd zasądzi odszkodowanie, to można uzyskać od kilkudziesięciu do nawet kilkuset tysięcy złotych, w zależności od poniesionych szkód – na zdrowiu lub w majątku.